Lê thái tổ

*

*

Ai giết Lê Lai Giặc Minh hay Lê Lợi ? Tại sao "Đại Việt Sử Ký Toàn Tlỗi " không chxay cthị trấn "Lê Lai liều mạng "?

Giới thiệu : Bài này sẽ đăng trong Tạp chí Xưa và Nay số 52 B vào thời điểm tháng 7 năm 1998, tiếp đến có không ít bài tranh luận về vấn đề này trên các báo ở cả nước. Một buổi hội thảo đã được tổ chức triển khai trong tháng 3 năm 1999 trên Việt Nam với sự tmê say gia của nhiều đơn vị sử học tập và các Giáo Sư của những ngôi trường Đại Học chuyên ngành về lịch sử vẻ vang. Song tuy vậy, không hứa hẹn trước, đề tài cũng được tranh biện hồi tháng 4 cùng 5 năm 1998 bên trên những báo Hương Sen cùng Diễn Đàn (tại Paris). Bài này cũng đăng bên trên các trang Quốc Học cùng Hồ Đắc Duy.

Bạn đang xem: Lê thái tổ

Cthị trấn Lê Lai quyên sinh cứu chúa là một hành động quyết tử vì chưng đại nghiã rất rất đáng cho những người đời sau ghi lưu giữ . Ở Thành Phố H.C.M ,đại lộ Lê Lợi chạy từ bỏ Nhà Hát TP đến Chợ Bến Thành, nối sát là mặt đường Lê Lai chạy cho đến Nhà Thờ Huyện Sĩ. Trong thiên hạ các trường đoản cú " Hăm kiểu mốt Lê Lai,hăm nhị Lê Lợi " cũng tạo nên lòng kính trọng so với ngày giỗ của nhì vị hero này. Những vị cao tuổi hiện thời , rất lâu rồi học đái học cũng đã có lần học tập chuyện" Lê Lai liều mình cứu vãn chúa" .Trong "sử ký kết lớp ba" bởi sử gia Trần Trọng Kim biên soạn, Nha Học Chính Bắc Kỳ ấn hành vẫn được sử dụng có tác dụng sách giáo khoa dạy dỗ trong số trường . Nếu ko nghiên cứu và phân tích thêm những sách sử không giống cơ mà cđọng nhất quyết tin theo như thế với tin tưởng ấy vẫn kéo dãn dài hằng mấy mươi năm ,có thể cho đến lúc chết vẫn im trí những điều đó,lần khần điều ấy có thiệt đúng điều đó giỏi không?

Với đông đảo tình nhân môn sử học,có nghiên cứu và phân tích thì thấy chuyện đó lại khác. đa phần ngờ vực được đặt ra:

* Lê Lai cứu vãn chúa làm việc trận làm sao, thời gian làm sao ?

* Ông bao gồm bị quân Minch bắt không ?

* Hay ông còn sinh sống và tiếp đến chết vày tay Lê Lợi ?

Về vấn đề này mỗi đơn vị viết sử viết một không giống.

a. TheoDực Tông Anh Hoàng Đế(vua Tự Đức ) trongNgự Chế Vịnh Sử Tổng Luậncuốn 5 trang 49 ".....Có lần vua Lê Thái Tổ tiến đóng góp ngơi nghỉ Lạc Tbỏ bị quân đơn vị Minc vây gần kề, vua yếu đuối gắng, lén rút ít về làm việc núi Chí Linh, giặc Minh thoái lui nhằm trở lại tiến công xứ Mỹ-Lộng, sách Hà Đã.

Trong tình chình họa gian nguy, quân không nhiều thay cô lại những lần bị quân Minch vây hiếp, vua ban hỏi các tướng tá lãnh"trong các tướng tất cả ai ưng ý rước mình nạm ta ra đánh làm việc Tây Đô để triển khai con mồi đến giặc bắt, ngôi trường hợp đó ta sẽ rảnh tay chiêu mộ binh sĩ nhằm sau này mưu thứ đại sự."

Lê Lai tức khắc tự nguyện cáng đáng bài toán này bèn xuất binc mang lại thành Tây Đô khiêu chiến với mặc áo Ngự bào, từ bỏ xưng Bình Định Vương. Quân giặc nhận ra fan mặc áo tiến thưởng tưởng là Bình Định Vương thật, bèn mang không còn quân đến vây với bắt sống; đưa về rồi làm thịt ... Nhờ cầm cố Bình Định Vương được ở vài năm để lo tích chăm sóc binch đội mà quân Minh không thể lưu ý đến.

b. TheoNgô Thì SỹtrongViệt Sử Tiêu Aùntrang 298 thì " ... Trước Vương khởi binh sống Lam Sơn, cố kỉnh quân kém nhẹm cùng ít, bạn Minch lùng bắt mãi, bèn mưu thuộc tướng tá rằng ai có thể đem thân ra nuốm ta, làm cho ta đi ẩn nấp, giấu tông tích cơ mà mang lại quân nghĩ để mưu thứ cử binc lần sau. Lê Lai xin lấy thân nhấn rước việc ấy, Vương lạy khấn ttách nói ; "Lê Lai rước thân cơ mà nắm chúa, ví như về sau ko ghi nhớ mang lại công, nguyện hoàng cung biến thành rừng núi, bảo ấn biến thành đồng, thần tìm biến thành dao cùn". Lê Lai ngay tức khắc tự xưng là Tỉnh Bình Định Vương, khiêu chiến cùng với quân Minch rồi bị tiêu diệt. Đâu cũng tương truyền là Tỉnh Bình Định Vương sẽ bị tiêu diệt. Người Minc cũng tin là thật không xem xét. Đến bây giờ Vương tránh đồn cho Mang Thôi, .... Lý Bân Phương Chính (tướng mạo Minh) đem 10 vạn quân cho vây .Vương phục binh nghỉ ngơi Thị Lang đột kích địch....".

c. TheoPhan Huy Chú, trongLịch Triều Hiến Cmùi hương Loại Chítrang 332, chỉ nói Lê Lai bởi nước chầu ông vải... vì vậy không riêng chnghiền ra cơ mà chỉ tiện thể chú prúc vào sau thôi - vào phần chú giải có ghi "Lê Lai là fan thôn Dụng Tú thị xã Lương Giang. Lúc new khởi binch bị tướng mạo Minch vây chặt, vua hỏi những tướng mạo bàn xem thay đổi áo xí gạt giặc nlỗi Việc Kỷ Tín xa xưa, Lê Lai xin đi bèn khoác áo bào đem quân xông vaò mặt hàng trận của giặc, tấn công non sức và bị tóm gọn , vua nhân ngày này trốn thoát.

d. TheoLê Quý ĐôntrongĐại Việt Thông Sử"... Đóng ngơi nghỉ Mang Cốc trong núi Linc Sơn rộng 10 ngày, cần sử dụng mật ong trộn với vũ dư lương làm cho bữa ăn cực kì khốn đốn. Hoàng Đế bèn hỏi các Tướng: "bao gồm ai dám bắt chước Kỷ Tín ngày xưa ko ?". Người làm việc làng mạc Dụng Tú là Lê Lai khí khái vâng mệnh, từ nguyện đổi khác mặc áo bào công ty vua,xưng là vua Lê Lam Sơn, dẫn quân ra tiến công quân Minh, quân Minch mừng thầm tức thời dồn cả lực lượng vây chặt Lê Lai, ông chống cự cho kiệt mức độ rối bị bắt, quân Minch dẫn ông về thành Đông Quan giết mổ bị tiêu diệt, chúng tức thời lui binh, ta thoát nàn...

e. Trongtoàn nước Sử LượccủaTrần Trọng Kimthấy viết " ... về Chí Linc lần sản phẩm công nghệ hai mon tư năm Kỷ Hợi (1419) quan lại công ty Minch hiểu được Chí Linh là chỗ Tỉnh Bình Định Vương lui tới bèn lấy binh mang đến vây tiến công, Vương bị vây nguy cấp lắm bèn hỏi các tướng rằng có ai có tác dụng được nlỗi Kỷ Tín Từ lâu chịu đựng bị tiêu diệt mang lại vua Hán Cao không? Bấy tiếng Lê Lai liều mạng vì chưng nước xin mặc áo bào cưỡi voi ra trận kungfu với giặc. Quân đơn vị Minch tưởng là Bình Định Vương thiệt xúm nhau lại vây đánh, bắt được giết đi rồi rút ít quân về Tây Đô.

f. TrongĐại Nam Nhất Thống Chílại viết " ... Lê Lai tín đồ làng Dựng Tú thị xã Thụy Ngulặng, Thái tổ khởi nghĩa bị quân Minc vây hãm, những tướng bàn mưu cho 1 fan khoác áo bào đưa có tác dụng Bình Định Vương để xí gạt giặc theo nhỏng câu hỏi cũ của Kỷ Tín nhà Hán, Lê Lai xin thao tác làm việc ấy bởi vì vậy Thái tổ new lén ra đi năm Thuận Thiên trước tiên được Tặng Ngay thái cam kết..."

g.TrongĐaiï Việt Sử Ký Toàn Tlỗi,cuốn thứ X chắc rằng vì Phan Phu Tiên viết là chính trong tương lai những sử quan tiền khác ví như Ngô Sĩ Liên, Vũ Quỳnh, Lê Tung, Phạm Công Trứ đọng, Lê Hy nhuận nhan sắc thêm thì chỉ tất cả ghi theo biên niên những trận đấu mà làm việc kia Lê Lợi khốn đốn vị bị vây hãm cùng không còn lương.

1.Mùa xuân tháng giêngngày Canh thân, vua khởi binc nghỉ ngơi Lam Sơn (1418) , ngày mồng 9 mon ấy đàn nội quan liêu nhà Minh là Mã Kỳ mang đại binch tới uy hiếp vua sống Lam Sơn, vua bèn lui quân đến đóng sinh sống Lạc Tdiệt, ngày 13 dời quân mang lại núi Chí Linh. Ngày 16 giặc đi lối tắt đột kích ẩn dưới vua bắt mất gia nằm trong của vua cùng rất nhiều vk con của quân dân. Tháng 2 vua không còn lương, ko liệu có còn gì khác để nổi lửa gặp gỡ lúc giặc lui quân bèn về đắp thành ngơi nghỉ khu đất Lam Sơn.

2.Tháng 4 năm Kỷ Hợi(1419) vua tấn công đồn Nga Lạc, tháng 5 đóng ở sách Đà Sơn, quân Minch tiến tấn công vua phục kích sinh hoạt Mường Chách... ít lâu sau dời sang Mường Thôi rồi lại về Vu Sơn.

3.Tháng 10, năm Canh Tý(1420) quân ta kungfu cùng với quân Minc sinh hoạt Mường Nanh.

Xem thêm: Vì Sao Tỉ Lệ Gia Tăng Dân Số Tự Nhiên Của Nước Ta Đã Giảm Nhưng Dân Số Vẫn Tăng Nhanh

4.Từ năm 14trăng tròn - 1422thời gian như thế nào cũng có thể có giao đấu với quân Minch.

5."Mùa đông mon 12 năm Nhâm Dần(1422) quân ta bị giặc Minch vây ở Sách Khôi, vua bảo những tướng mạo sĩ " giặc vây ta tư phương diện, vẫn muốn chạy cũng không tồn tại lối làm sao bay. Đây đó là tử địa nhưng mà binh pháp sẽ nói, tấn công nkhô nóng thì sinh sống, ko đánh nhanh thì bị tiêu diệt. Vua nói dứt tung nước đôi mắt, các tướng tá sĩ hầu hết xúc động tma lanh nhau liều chết quyết đấu....Vua đem quân về đóng góp nghỉ ngơi núi Chí Linh, quân quân nhân hết lương, hơn 2 tháng chỉ ăn uống rau quả với măng tre cơ mà thôi, vua làm thịt 4 nhỏ voi và cả ngựa của mình cưởi nhằm nuôi đấu sĩ...."

Từ trận kia cho tới khi toàng thắng giặc Minh vào khoảng thời gian 1428 không tồn tại trận làm sao mà Lê Lợi bị vây khốn nữa.

Theo như lời của vua Tự Đức chắc hẳn rằng việc Lê Lai thay đổi áo bào đến Lê Lợi là trong trận ngày 16 tháng Giêng năm Mậu Tuất (1418) hoặc tháng 2 năm đó - xứ Mỹ công sách Hà Đã có lẽ rằng là vùng thượng lưu sông Chu, phía bên trên Lam Sơn.

Theo Ngô Thời sĩ thì chắc hẳn rằng hành động của Lê Lai được tiến hành trong trận mon 5 năm Kỷ Hợi (1419) Lúc quân Minch tiến đánh Lê Lợi sinh sống sách Đà Sơn.

Còn Phan Huy Chụ thì ko ghi rõ vị trí tương tự như thời gian của bài toán này.

Lê Qúy Đôn thì ghi "đóng quân sống Mang Cốc trong núi Chí Linc hơn 10 ngày hết lương..." cùng hành động khoác áo bào của nhà vua xưng là Lê Lam Sơn có thể vào ngày đông mon 12 năm1422 trong những khi kia Trần Trọng Kim thì ghi rõ là tháng tư năm1419.

Một điều đáng không thể tinh được là sử gia các đời sau này phần lớn chép truyện Lê Lai liều mình cứu vớt chúa .Trong Khi đội sử thần đời Lê lại không ghi cthị trấn này.Trong Đại Việt Sử Ký Tòan Tlỗi phần bản kỷ , quyển số 10, trang 27b chỉ thấy chxay :"Ngày 13 tháng giêng năm Đinch Mùi (1427) thịt Tư Mã Lê Lai , tịch kí gia tài vày Lai cậy bao gồm chiến công nói năng khinh mạn "

Như vậy được cho phép ta hiểu đúng bản chất cthị trấn Lê Lai đổi áo trả có tác dụng Lê Lợi là gồm thiệt cơ mà ông đang suôn sẻ ra khỏi tay quân giặc nhằm trở về mặt hàng ngũ kháng chiến .Nghĩa là ông vẫn còn sống cho tới năm 1427 Có nghĩa là 8 năm tiếp theo new bị Lê Lợi sai bảo giết mổ chết

" Điểu tận cùng tàng" chyên ổn không còn thì cung thương hiệu xếp xó; thỏ hết thì chó săn bị tóm gọn ra có tác dụng giết mổ, câu hỏi giết công thần sau thời điểm vẫn làm nên nghiệp Khủng là bài toán hay xẩy ra dưới thời đại phong con kiến.Hán Cao Tổ giết mổ Hàn Tín, Việt Vương Câu Tiễn làm thịt Văn Chủng , Phạm Lãi nhờ trốn quý phái nươc Tề rồi vào đất Đào, cải tên là Đào Chu Công new may còn tồn tại.

Theo thừa nhận xét của những tác giảĐại Việt Sử Ký Toàn Thỏng ,quyễn X ,trang 75b viết : "Thái Tổ trường đoản cú lúc lên ngôi đến thời điểm này,thực hành chính vì sự thực khôn xiết khả quan....tuy vậy nhiều nghi hiếu gần cạnh là chổ kém nhẹm ".Khi thành công xuất sắc vào việc giành lại tự do -Lê Lợi đang giết thịt bị tiêu diệt các công thần đang sát cánh cùng mình trong đau buồn chiến đấu. Ngày 10 tháng giêng Mậu thân ( 1428 ) giết mổ Trần Cảo,Năm 1429 giết Trần Nguim Hãn , Năm 1431 thịt Phạm Văn Xảo ...vì lo rằng sau này họ bao gồm chí không giống cần bên ngoài thì đối xử theo lẽ máu hậu tuy thế trong lòng lại rất ngờ vực.

Lê Lợi đã ra lệnh thịt bị tiêu diệt Lê Lngười nào cũng nằm trong ý đồ vật này

Thêm một nhân tố xác minh bài toán tkhô nóng toán này là vào danh sách ban đại dương ngạch men công thần mang đến 93 fan vào ngày 3 mon 5 năm Kỷ Dậu (1429 ) ko mang tên của Lê Lai cùng xuyên suốt những đời vua Lê sau này trong các lần phục sinh công sức cho những công thần bị hàm oan cũng ko thấy mang tên Lê Lai mà chỉ kể đến tên của Lê Lâm và Lê NIệm là bé với cháu nội của Lê Lai nhưng thôi.Mãi cho tới năm Nhâm Tý (1672) Lê Gia Tông niên hiệu Dương Đức năm thứ nhất mới thấy hồi sinh mang lại Lê Lai hạ .Lê Gia Tông hạ chiếu giảm sút ruộng cố nghiệp của những công thần thời Lê sơ, ko kể Lê Lai (sách Biên Niên Lịch Sđọng Cổ Trung Đại toàn nước trang 3trăng tròn )

Giết một tín đồ sẽ chết gắng cho chính mình ,để mình được sinh sống nhưng mà bảo tòan lực lực lượng,thay đổi nguy thành an, sau đây lên ngôi Hòang Đế ; giết mà còn tịch thu gia tài sau khi đang thề thốt nặng nề lời "Lê Lai rước thân mà lại thay chúa , giả dụ về sau không ghi nhớ mang lại công, nguyện cung điện trở thành rừng núi , bảo ấn biến thành đồng, thần kiếm hóa thành dao cùn "trái Lê Lợi đang có tác dụng một vấn đề thiệt là......... Nếu các tác giả Đại Việt Sử Ký Toàn Thư ghi chuyện" Lê Lai liều mình" cùng sau đó còn ghi vấn đề Lê Lai bị giết mổ thì khác như thế nào bêu xấu Lê Lợi ,điều cơ mà các vua Lê không lấy gì yêu thích .Có thể những sử gia có chnghiền cthị trấn "Lê Lai thay đổi áo" vì chưng rằng đó là một sự kiện xứng đáng trường đoản cú hào, quan trọng ko ghi, tuy thế lúc dâng vua coi thì e rằng vua hạ lệnh "biên tập " đi chăng !

Còn tại sao những sử gia nlỗi Lê Qúy Đôn, Trần Trọng Klặng và trong cả vua Tự Đức không ghi câu hỏi Lê Lợi thịt Lê Lai vào khoảng thời gian 1427 bởi vì họ đang mang đến giặc Minch bắt và thịt Lê Lai ngay lần cứu vãn chúa vào thời điểm năm 1419 rồi còn đâu nữa ! Chỉ có Ngô Thì Sĩ là ko ghi ai đã thịt Lê Lai , còn Phan Huy Chụ thì chỉ nói khaí quát là "Lê Lai do nước vứt mình"...

Xem thêm: Vì Sao Tàu Thuyền Nổi Trên Mặt Nước ? Tại Sao Tàu Nặng Nghìn Tấn Vẫn Nổi Trên Mặt Nước

Trongsách Lịch Sử lớp 7của Bộ Giáo Dục với Đào Tạo ấn bạn dạng lần vật dụng 9 tháng 7/1996 đang được dạy dỗ trên những trường Phổ Thông, trang 69 viết: " Trước tình chũm hết sức nguy hiễm,Lê Lai tức thì giả dạng làm cho Lê Lợi chỉ đạo một tổ quân quyết tử xưng là chúa Lam Sơn, xông thẳng vào vòng vây của địch.Quân Minh dồn rất là nhắm tới phía Lê Lai . Chúng bắt được Lê Lai và đội quân quyết tử mang làm thịt hết."

Một câu hỏi quan trọng phải để ra:Có cần sửa lại bài học kinh nghiệm lịch sử vẻ vang này hay không ? với còn nếu không thì đề nghị phân tích và lý giải chuyện Lê Lợi sai bảo giết thịt Tư Mã Lê Lai vào ngày 13 mon giêng năm Đinc Mùi (1427 ) thế nào ?Rất mong được các nhảy cao minch góp sức chủ ý ,độc nhất là những công ty sử học .


Chuyên mục: Kiến Thức